Gỡ điểm nghẽn, tạo lập thị trường nhà ở xã hội

Tại hội thảo, doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách về đất đai, thuế, chi phí thẩm định, nghiệm thu và cấp giấy chứng nhận đối với các dự án NOXH.

Một trong những vấn đề được quan tâm là cơ chế lợi nhuận đối với chủ đầu tư. Doanh nghiệp cho rằng một dự án NOXH có thể kéo dài 3-5 năm, trong khi chi phí đầu vào và rủi ro trong quá trình triển khai có xu hướng gia tăng. Vì vậy, việc khống chế lợi nhuận cần được xem xét phù hợp để bảo đảm hiệu quả đầu tư. Nhiều doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu mức lợi nhuận 12-15%, đồng thời tính đầy đủ các chi phí hợp lý vào giá thành sản phẩm, hài hòa giữa yêu cầu kiểm soát giá NOXH và khả năng thu hút doanh nghiệp tham gia.

Doanh nghiệp cũng đề xuất xây dựng quỹ phát triển nhà ở quốc gia, có chức năng bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ lãi suất và đầu tư hạ tầng ngoài dự án.

Cùng với các cơ chế tài chính, doanh nghiệp đề xuất đẩy mạnh chuyển đổi số trong xác minh đối tượng và giải quyết thủ tục NOXH. Việc nghiên cứu ứng dụng VNeID, kết nối dữ liệu dân cư, đất đai, thuế được kỳ vọng giúp giảm hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xác minh và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình xét duyệt.

Theo bà Trần Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng), cần thay đổi tư duy quy hoạch đối với NOXH, hướng tới tạo lập cấu trúc không gian đô thị phù hợp với sự phát triển của loại hình nhà ở này.

NOXH không nên được phát triển xa trung tâm, xa nơi làm việc, thiếu giao thông công cộng và hạ tầng xã hội. Việc phát triển NOXH cần gắn với các cực phát triển kinh tế, khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ, hệ thống giao thông công cộng và các không gian việc làm.

Cách tiếp cận này đòi hỏi quy hoạch phải chủ động tạo quỹ đất cho NOXH, thay vì chỉ giải quyết nhu cầu đất ở sau khi các khu vực phát triển đã hình thành.

Theo bà Trần Thu Hằng, nguồn lực đất đai có thể được tính toán trong quá trình tái cấu trúc đô thị, từ đất công sau khi di dời trụ sở, các khu vực sử dụng đất kém hiệu quả, cơ sở sản xuất phải di dời, kho bãi, khu vực gắn với đầu mối giao thông công cộng và các khu đô thị mới.

Việc xác định quỹ đất từ sớm, gắn phát triển NOXH với quy hoạch đô thị, giao thông và việc làm sẽ góp phần hạn chế tình trạng các dự án nằm tách biệt với không gian phát triển, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận nhà ở gắn với hạ tầng và cơ hội việc làm.

Từ các đề xuất tại hội thảo, việc tạo lập thị trường NOXH cần được tiếp cận đồng bộ từ quy hoạch, đất đai, tài chính, chi phí đầu tư đến thủ tục hành chính, thay vì chỉ tập trung vào các chính sách hỗ trợ người mua. Đây là những yếu tố có vai trò trong việc hình thành nguồn cung NOXH ổn định và thu hút nguồn lực xã hội tham gia phát triển loại hình nhà ở này.

Trong Đề án của Chính phủ về đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH trên cả nước, TPHCM được giao chỉ tiêu phát triển gần 200.000 căn. Giai đoạn 2026-2030, Thành phố cần phát triển hơn 181.000 căn, trong đó riêng năm 2026 phải hoàn thành 28.500 căn.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, giai đoạn 2026-2027, Thành phố tập trung giải quyết thủ tục đầu tư cho 72 dự án NOXH, với quy mô khoảng 67.000 căn, nhằm phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu được giao.

Linh Văn