Lời giải nhân lực cho Trung tâm Tài chính TPHCM: Từ tư duy thực chiến đến hệ sinh thái "3 nhà"

Nhân lực phải đi trước một bước

Sự hình thành của Trung tâm Tài chính tại TPHCM sẽ khơi thông nhu cầu cực lớn về đội ngũ nhân sự trong các lĩnh vực tài chính chuyên sâu, công nghệ tài chính (FinTech) và quản trị rủi ro toàn cầu. Bài học cốt lõi là không thể chờ đến khi thị trường vận hành đầy đủ mới bắt đầu chuẩn bị. Nguồn nhân lực này bắt buộc phải được đào tạo đón đầu, thử lửa qua thực tiễn và liên tục nâng cấp để đáp ứng ngay lập tức khi TPHCM bước vào giai đoạn tăng trưởng nóng.

Chính vì vậy, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đội ngũ. Đây là sức ép nhưng cũng là cơ hội để TPHCM nâng cấp hệ thống đào tạo, đổi mới chương trình, tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp và từng bước hình thành lực lượng lao động có khả năng làm việc trong môi trường tài chính toàn cầu.

Tính đến nay, TPHCM đã thu hút 20.259 dự án FDI, với tổng vốn gần 142 tỷ USD từ 152 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng trong nửa đầu năm 2026, thành phố thu hút thành công hơn 6,8 tỷ USD vốn FDI (đạt 62% kế hoạch năm), trong đó khu vực này đóng vai trò chủ lực khi chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và hơn 50% kim ngạch xuất khẩu.

Do đó, nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ phục vụ các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực công nghiệp, công nghệ cao mà còn là bệ phóng để kết nối thị trường vốn của VIFC-HCMC với các trung tâm tài chính lớn trên toàn cầu. Và việc phát triển Trung tâm tài chính quốc tế chính là giải pháp chiến lược để hiện thực hóa phương thức thu hút FDI mới của Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển dịch từ "thu hút dự án" sang "kiến tạo hệ sinh thái' để thu hút dòng vốn chất lượng cao, lực lượng nhân sự trực tiếp vận hành phải có năng lực vượt trội.

Khẳng định nền tảng cốt lõi của mọi trung tâm tài chính là con người, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được từng nhấn mạnh rằng thành phố phải đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ nhân sự tinh hoa. Đồng thời, giới chuyên gia tài chính độc lập cũng cảnh báo: "Trong một trung tâm tài chính, khoảng cách giữa lý thuyết sách vở và thực tế giao dịch vốn quốc tế là rất xa. Một sơ suất nhỏ trong định giá tài sản phái sinh hay quản trị rủi ro theo chuẩn Basel có thể dẫn đến hệ lụy khôn lường cho cả một định chế.

Xây dựng hệ sinh thái "3 nhà": Đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững

Phát biểu tại Hội nghị cấp cao Vương quốc Anh - Việt Nam về dịch vụ tài chính 2026 tổ chức tại TPHCM ngày 14/9 mới đây, bà Susan Langley, Thị trưởng Trung tâm Tài chính London, nhấn mạnh nguồn nhân lực có kỹ năng, trình độ chuyên môn và các tiêu chuẩn nghề nghiệp cao là yếu tố then chốt quyết định thành công của Trung tâm Tài chính Quốc tế. Theo bà, một trung tâm tài chính không chỉ cần cơ sở hạ tầng và nguồn vốn mà còn cần lực lượng lao động có năng lực, đáng tin cậy, bền vững và thích ứng với thay đổi của thị trường.

Để giải bài toán nhân lực một cách căn cơ và bền vững, cần hình thành sự gắn kết thực chất giữa doanh nghiệp (VIFC) - Trường đại học/Viện đào tạo - Người học. Để chuẩn bị nguồn lực chất lượng cao cho cả quá trình phát triển lâu dài, bền vững nhất vẫn phải xuất phát từ các trường đại học khối kinh tế hàng đầu.

Theo đó, VIFC với vai trò là "người đặt hàng" cần chủ động phối hợp cùng các cơ sở đào tạo để đồng thiết kế chương trình giảng dạy, tài trợ học bổng, cung cấp không gian thực tập thực tế và công khai các tiêu chuẩn tuyển dụng toàn cầu. Phía trường đại học và các viện đào tạo là nơi cung ứng nguồn nhân lực cần đẩy mạnh cơ chế tự chủ, linh hoạt cập nhật kiến thức thời đại (Fintech, ESG, AI trong tài chính) và đóng vai trò là trung tâm phản biện, tư vấn chính sách cho Nhà nước trong quá trình vận hành IFC.

Và phía người học cần chủ động nâng cấp năng lực ngoại ngữ, tư duy công nghệ và tích hợp các chứng chỉ quốc tế (CFA, FRM, ACCA) ngay từ ghế nhà trường để sẵn sàng bước chân vào môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Để hiện thực hóa mô hình 3 nhà, từ tháng 02/2026: VIFC-HCMC chính thức ra mắt và đi vào vận hành (11/02/2026) và Đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đã chính thức nhận chứng nhận Thành viên chiến lược và tham gia sâu vào Tổ tham mưu, tư vấn chính sách của VIFC-HCMC. Tính đến nay VIFC-HCMC đã thu hút được khoảng 20 tỷ USD vốn cam kết sau khoảng 6 tháng hoạt động.

Để giải quyết bài toán "khát" nhân lực khi IFC đi vào vận hành, không thể chờ đợi một chu kỳ giáo dục đại học kéo dài 4 năm, mà cần thực hiện chiến lược cấp bách đào tạo thực chiến và "thảm đỏ" vượt trội hút nhân tài.

Có thể nhanh chóng nhân rộng các chương trình đào tạo cường độ cao theo mô hình của đào tạo ngắn hạn thực chiến của Viện Phát triển Nguồn nhân lực và Kinh doanh (HUREDIN) – thuộc UEH hay các trung tâm liên kết chuyên sâu). Các khóa học này tập trung vào kỹ năng nghiệp vụ ngân hàng đầu tư, tài chính xanh, và luật tài chính quốc tế cho những người đã có nền tảng.

Ngay sau VIFC-HCMC chính thức ra mắt và đi vào vận hành (11/02/2026), khóa bồi dưỡng chuyên môn về "Tổng quan vận hành và chiến lược tham gia trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam" giữa UEH và VIFC-HCMC được khai giảng vào ngày 07/02/2026.

Các khóa tiếp theo (Khóa 2 khai giảng vào ngày 30/5/2026 và Khóa 3 vào ngày 25/7) đã thu hút hàng trăm học viên là lãnh đạo, quản lý cấp trung tại các đơn vị thành viên VIFC, các đơn vị dự kiến tham gia VIFC; chuyên viên phụ trách các mảng chiến lược, pháp chế, đầu tư, tài chính, công nghệ, vận hành, quản trị rủi ro và phát triển kinh doanh tại các đơn vị thành viên VIFC, các đơn vị dự kiến tham gia VIFC. Khóa 4 sẽ được khai giảng vào ngày 3/10/2026.

Qua các khoá đào tạo vừa qua, chương trình đã đào tạo hàng trăm nhân sự nòng cốt. Các học viên hoàn thành các chuyên đề cốt lõi, tập trung vào những nội dung quan trọng đối với quá trình vận hành VIFC như khung pháp lý theo Nghị quyết 222/2025/QH15, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tài sản số và các mô hình quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế.

Điểm đáng chú ý của chương trình không nằm ở số lượng học viên mà ở cách tiếp cận: đào tạo để người học có thể hiểu, kết nối và vận dụng kiến thức vào những tình huống thực tế của một trung tâm tài chính quốc tế.

Tiếp đến cần triển khai chính sách "thảm đỏ" về đãi ngộ để giải bài toán thu hút chuyên gia ngoại và nhân tài kiều bào, UBND TPHCM mới đây đã có những bước đi đột phá khi đề xuất mức thu nhập vượt trội theo cơ chế thị trường (cao nhất lên tới 850 triệu đồng/tháng) đối với các nhân sự đầu ngành làm việc tại Trung tâm Tài chính Quốc tế. Đi kèm với đó là các cơ chế ưu đãi về thuế, nhà ở và môi trường làm việc chuẩn quốc tế.

Minh Thi