Luật Đô thị đặc biệt hướng tới mô hình quản trị vùng hiện đại

Ngày 10/6, UBND TPHCM tổ chức hội nghị lấy ý kiến các tỉnh, thành khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) về Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh và Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển TPHCM Trương Minh Huy Vũ chủ trì hội nghị.

Tham dự hội nghị có Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách TPHCM Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn cùng lãnh đạo các địa phương trong khu vực.

Xây dựng cơ chế liên kết vùng tạo động lực phát triển mới

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, TPHCM là đô thị đặc biệt, đầu tàu kinh tế và cực tăng trưởng có sức lan tỏa lớn của khu vực và cả nước. Sự phát triển của Thành phố và các địa phương trong vùng là hai mặt gắn bó chặt chẽ trong cùng một tiến trình phát triển.

Trên tinh thần đó, Luật Đô thị đặc biệt không chỉ tạo khung pháp lý cho TPHCM mà còn hướng tới hình thành mô hình quản trị đô thị và liên kết vùng phù hợp với yêu cầu phát triển trong tương lai.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 46 điều, quy định toàn diện về vị trí, vai trò, cơ chế, chính sách, thẩm quyền và trách nhiệm trong xây dựng, quản lý, phát triển đô thị đặc biệt.

Nội dung liên kết, phát triển vùng được quy định tập trung tại Chương VII của dự thảo luật. Lần đầu tiên, dự thảo xác lập khái niệm "Vùng Đô thị đặc biệt" là khu vực liên kết phát triển kinh tế - xã hội gồm TPHCM và các tỉnh có địa giới hành chính liền kề.

Trên cơ sở đó, dự thảo đề ra các mục tiêu, nguyên tắc liên kết vùng; cơ chế đầu tư, quản lý các dự án liên kết phát triển vùng; đồng thời quy định các nội dung về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu trong phạm vi toàn vùng.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, nhiều điểm nghẽn lớn của khu vực hiện nay đều mang tính liên vùng và vượt ra ngoài phạm vi giải quyết của từng địa phương. Đó là các vấn đề về hạ tầng giao thông kết nối, đường vành đai, cao tốc, đường sắt đô thị, cảng biển, logistics, quản lý lưu vực sông, thoát nước, xử lý ô nhiễm và ứng phó biến đổi khí hậu.

Việc thiếu một cơ chế điều phối đủ mạnh cùng một chủ thể đủ thẩm quyền để chủ trì, dẫn dắt các dự án liên kết vùng là nguyên nhân khiến nhiều dự án quan trọng triển khai chậm, thiếu đồng bộ và hiệu quả chưa như kỳ vọng.

Thiết lập cơ chế phối hợp minh bạch, hiệu quả

Ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết, Luật Đô thị đặc biệt hướng tới thiết lập cơ chế liên kết vùng minh bạch, hiệu quả, trên nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi và cùng phát triển.

"TPHCM phát triển mạnh sẽ tạo động lực lan tỏa cho toàn vùng. Ngược lại, một vùng phát triển đồng bộ, kết nối chặt chẽ sẽ là nền tảng để Thành phố nâng cao vị thế trong khu vực và quốc tế", ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM, khi được Quốc hội thông qua, Luật Đô thị đặc biệt sẽ trở thành nền tảng pháp lý quan trọng, định hình mô hình quản trị đại đô thị và cơ chế liên kết vùng trong giai đoạn phát triển mới.

Góp ý tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn cho rằng cần bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất trong công tác quy hoạch nhằm nâng cao hiệu quả liên kết vùng và phát huy tính bổ trợ giữa TPHCM với các địa phương lân cận.

Ông Nguyễn Trúc Sơn đề xuất ưu tiên đầu tư hệ thống hạ tầng liên kết vùng từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn lực hợp pháp khác, tạo điều kiện để TPHCM phát huy vai trò đầu tàu tăng trưởng, nâng cao sức lan tỏa và dẫn dắt sự phát triển của toàn vùng.

Đồng thời, cần tập trung đầu tư tuyến đường ven biển kết nối các địa phương trong khu vực nhằm mở rộng không gian phát triển, khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, logistics và du lịch, tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng ĐBSCL và khu vực phía Nam.

Đối với đề xuất thành lập Quỹ phát triển hạ tầng vùng, các đại biểu cho rằng đây là cơ chế cần thiết để TPHCM và các địa phương có thêm nguồn lực đầu tư các công trình hạ tầng kết nối liên vùng, tạo động lực tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng.

Các đại biểu cũng cho rằng cần tăng cường cơ chế phối hợp, chia sẻ nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, TPHCM cần tiếp tục phát huy vai trò trung tâm đào tạo, hỗ trợ các địa phương trong công tác đào tạo, bồi dưỡng và cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các lĩnh vực y tế, giáo dục, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.

Linh Anh