Nâng tầm nông sản Việt trong chuỗi cung ứng bền vững

Đây là nội dung được các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà phân phối quốc tế trao đổi tại Hội thảo "Nâng tầm giá trị nông sản và thực phẩm trong chuỗi cung ứng bền vững", do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) tổ chức tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), trong khuôn khổ Diễn đàn Xuất khẩu 2026.

Phó Giám đốc ITPC Lê Anh Hoàng cho biết, nông nghiệp và thực phẩm chế biến tiếp tục là nhóm ngành xuất khẩu chủ lực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt gần 42,8 tỷ USD, tăng 7,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Tại TPHCM, ngành chế biến lương thực, thực phẩm đang giữ vai trò quan trọng trong chuỗi sản xuất của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, Thành phố định hướng thúc đẩy chế biến sâu, ứng dụng công nghệ sau thu hoạch, phát triển kinh tế tuần hoàn và hoàn thiện hạ tầng logistics chuỗi lạnh.

Các nhóm hàng được ưu tiên kết nối gồm hạt điều, cao su, hồ tiêu, cà phê, ca cao, chè, gạo, thủy hải sản, thực phẩm chế biến và sản phẩm Halal. Trong 7 tháng đầu năm, ITPC đã triển khai 71 chương trình xúc tiến thương mại, đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu số.

Hiện nay, bức tranh xuất khẩu nông sản Việt Nam đang chuyển dịch đúng hướng, từ 'tiêu thụ những gì mình có' sang 'cung cấp những gì thị trường cần', từ xuất khẩu sản lượng sang xuất khẩu giá trị và uy tín thương hiệu".

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, các diễn giả và chuyên gia tại hội thảo cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức ngày càng lớn mà ngành nông sản xuất khẩu phải đối mặt. Đáng chú ý nhất là hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe từ các thị trường lớn.

Từ góc độ thị trường châu Âu, ông Sven Dekker, đồng sáng lập Viet Nam Food Europe BV, cho rằng thương mại điện tử B2B đang mở thêm kênh phân phối cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận các nhà mua hàng quốc tế, doanh nghiệp phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, tốc độ giao hàng và khả năng giao dịch trực tuyến.

Trong khi đó, đại diện Tập đoàn Central Retail chia sẻ kinh nghiệm kết nối nông sản Việt với hệ thống bán lẻ hiện đại. Với tỉ lệ hàng hóa có nguồn gốc nội địa khoảng 90% trong hệ thống, doanh nghiệp đặc biệt chú trọng kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và các tiêu chuẩn sản xuất bền vững.

Theo ông Lê Anh Dũng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Rau quả, Nông sản (Vegetexco Vietnam), xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ giống, vùng nguyên liệu, canh tác công nghệ cao đến chế biến và phân phối là giải pháp quan trọng để nâng sức cạnh tranh của nông sản Việt. Doanh nghiệp hiện đưa sản phẩm tới 58 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có nhiều thị trường tiêu chuẩn cao như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Các đại biểu thống nhất cho rằng, để nông sản Việt gia tăng giá trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, cần hình thành liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp sản xuất, nhà phân phối và các đối tác quốc tế.

Trong đó, chế biến sâu, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số và phát triển các kênh phân phối xuyên biên giới được xác định là những yếu tố then chốt, giúp hàng Việt nâng cao giá trị, củng cố thương hiệu và đáp ứng ngày càng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Tuyết Anh