Người tiêu dùng Việt ngày càng ưu tiên sản phẩm xanh, đảm bảo truy xuất nguồn gốc

Ngày 24/3, Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC tổ chức họp báo công bố kết quả khảo sát người tiêu dùng bình chọn HVNCLC 2026 và kết quả khảo sát về nhận thức, hành vi tiêu dùng xanh năm 2025.

Cuộc khảo sát bình chọn HVNCLC năm 2026 được triển khai từ tháng 9/2025 đến tháng 1/2026 bằng hai hình thức: Khảo sát trực tiếp người tiêu dùng và điểm bán lẻ tại 8 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Hải Phòng, Gia Lai, Đồng Nai, Đồng Tháp; đồng thời kết hợp khảo sát trực tuyến trên phạm vi toàn quốc.

Từ danh sách sơ bộ các doanh nghiệp đạt tỷ lệ bình chọn, Ban Tổ chức tiếp tục bước vào giai đoạn thẩm định, rà soát và đối chiếu thông tin. Quá trình này bao gồm việc tiếp nhận hồ sơ minh bạch thông tin doanh nghiệp; lấy ý kiến phản hồi của 39 sở, ngành thuộc 23 tỉnh, thành phố; đồng thời xem xét việc chấp hành pháp luật của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trên cơ sở tổng hợp, đối chiếu và đánh giá đa chiều, 581 doanh nghiệp chính thức đạt danh hiệu HVNCLC 2026 do người tiêu dùng bình chọn.

Ông Nguyễn Văn Phượng, Phụ trách cuộc khảo sát HVNCLC của Hiệp hội, cho biết kết quả khảo sát cho thấy cộng đồng doanh nghiệp Việt trong năm 2026 tiếp tục lấy thị trường nội địa làm nền tảng chiến lược.

Tuy nhiên, đi cùng với đó là yêu cầu mới từ người tiêu dùng: thận trọng hơn trong chi tiêu nhưng đòi hỏi cao hơn về chất lượng, độ an toàn, tính minh bạch và độ tin cậy của thương hiệu. Dữ liệu khảo sát cho thấy rõ sự thay đổi trong tiêu chí lựa chọn sản phẩm. Cụ thể, ở nhóm thực phẩm, yếu tố an toàn, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận chất lượng chiếm tỷ lệ rất cao. Với thực phẩm chế biến, có tới 92% người tiêu dùng ưu tiên yếu tố "ngon - hợp khẩu vị", 83% quan tâm đến an toàn, trong khi các yếu tố như khuyến mãi hay giá rẻ không còn là tiêu chí quyết định hàng đầu.

Xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng mở rộng

Cũng tại buổi họp báo, Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC thông tin kết quả khảo sát về nhận thức và hành vi tiêu dùng xanh năm 2025. Đây là lần thứ 2 nghiên cứu xã hội học được thực hiện tại 4 đô thị lớn gồm Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM và Cần Thơ, nhằm nhận diện rõ hơn mức độ quan tâm, mức độ sẵn sàng chi trả cũng như những rào cản đang tồn tại đối với tiêu dùng xanh tại Việt Nam.

Kết quả khảo sát cho thấy tiêu dùng xanh đang dịch chuyển từ vị trí của một lựa chọn mang tính bổ sung sang dần trở thành một tiêu chuẩn ngày càng rõ nét trong quyết định mua sắm. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm sản phẩm có tốt hay không, mà ngày càng đặt câu hỏi về mức độ an toàn, khả năng truy xuất, tác động đối với sức khỏe lâu dài và ảnh hưởng đến môi trường.

Một số kết quả nổi bật được ghi nhận trong khảo sát cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường. Khoảng 2/3 số người được khảo sát cho biết dự kiến sẽ tăng sử dụng các sản phẩm xanh trong thời gian tới. Đặc biệt, 86% người được khảo sát sẵn sàng chi thêm từ 5% đến 10% để mua sản phẩm xanh.

Kết quả này cho thấy yếu tố xanh không còn chỉ hấp dẫn một nhóm nhỏ người mua có thu nhập cao, mà đang lan rộng hơn sang các nhóm tiêu dùng trung lưu, thậm chí cả nhóm chi tiêu thận trọng, miễn là sản phẩm tạo được cảm giác an toàn và có thông tin rõ ràng.

Tuy nhiên, khảo sát cũng chỉ ra một khoảng cách vẫn còn tồn tại giữa nhận thức và hành vi mua sắm thực tế. Những rào cản chính hiện nay gồm: Giá thành sản phẩm, độ phủ thị trường và thiếu thông tin minh bạch để người tiêu dùng đủ cơ sở nhận diện, so sánh và tin tưởng. Điều đó cho thấy bài toán tiêu dùng xanh không chỉ là thay đổi thói quen của người mua, mà còn là bài toán về tổ chức sản xuất, phân phối, truyền thông và minh bạch hóa thông tin của doanh nghiệp.

Lê Anh