Thành phố tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông đa phương thức

Ngày 11/10, Thường trực HĐND TPHCM phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM tổ chức chương trình "Dân hỏi – Chính quyền trả lời" tháng 10/2026, với chủ đề "Tập trung nguồn lực phát triển hoàn thiện hạ tầng giao thông đa phương thức".

Tại chương trình, cử tri đề nghị Thành phố đánh giá toàn diện thực trạng phát triển các loại hình giao thông, xác định những lĩnh vực chưa được đầu tư tương xứng và thứ tự ưu tiên trong thời gian tới. Các ý kiến cũng tập trung vào giải pháp huy động vốn, khai thác nguồn lực đất đai và tăng cường kết nối giữa metro, xe buýt với các phương thức vận tải khác.

Ưu tiên công trình trọng điểm, tăng cường kết nối liên vùng

Theo Sở Xây dựng TPHCM, Thành phố có lợi thế phát triển nhiều loại hình giao thông, gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không và cảng biển. Sân bay Tân Sơn Nhất phục vụ khoảng 42 triệu lượt hành khách mỗi năm, chiếm khoảng 37% lượng hành khách hàng không cả nước; hệ thống cảng biển Thành phố đảm nhận khoảng 65% sản lượng hàng hóa thông qua container của cả nước.

Tuy nhiên, áp lực giao thông ngày càng lớn, quỹ đất dành cho hạ tầng còn hạn chế, trong khi kết nối giữa các phương thức vận tải chưa đồng bộ. Điều này đặt ra yêu cầu đẩy nhanh đầu tư hạ tầng khung, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác các công trình hiện hữu.

Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm cho biết, Thành phố tập trung xử lý các điểm nghẽn giao thông, phát triển mạng lưới giao thông khung và tăng cường kết nối liên vùng. Trong đó, các tuyến vành đai, quốc lộ, cao tốc và trục kết nối khu công nghiệp, cảng biển được ưu tiên nhằm tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, mở rộng không gian phát triển.

Việc đầu tư phải đặt trong tổng thể quy hoạch mạng lưới giao thông, bảo đảm tính liên thông giữa các công trình, tránh tình trạng đầu tư riêng lẻ nhưng chưa phát huy hiệu quả do thiếu kết nối.

Về nguồn lực, theo Sở Tài chính TPHCM, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Thành phố dự kiến bố trí khoảng 200.000 tỷ đồng cho 98 dự án giao thông, trong đó có các dự án xử lý 28 điểm có nguy cơ ùn tắc thường xuyên; đồng thời bố trí 120.000 tỷ đồng cho 37 dự án giao thông liên kết vùng, liên tỉnh.

Thứ tự ưu tiên đầu tư được xác định trên cơ sở mức độ cấp bách trong xử lý ùn tắc, ngập nước, khả năng kết nối và hiệu quả kinh tế - xã hội, môi trường. Thành phố cũng tập trung giải quyết cơ bản các điểm ngập do mưa, ưu tiên khu vực trung tâm, những điểm ngập nặng, các tuyến đường chính và khu dân cư đông đúc.

Phó Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Trường Nhật Phượng nhấn mạnh, phát triển hạ tầng giao thông đa phương thức không chỉ là gia tăng số lượng công trình mà quan trọng hơn là tổ chức, kết nối đồng bộ các phương thức vận tải, phù hợp với quy hoạch và định hướng phát triển không gian đô thị.

Thành phố cần xác định đúng trọng tâm, trọng điểm, kiên quyết không đầu tư dàn trải; ưu tiên các công trình có khả năng tháo gỡ điểm nghẽn, tăng cường kết nối cảng biển, sân bay, trung tâm logistics và các khu vực động lực phát triển mới. Đồng thời, cần chủ động chuẩn bị dự án từ sớm, phân định rõ trách nhiệm, tiến độ, nguồn lực và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Khai thác nguồn lực đất đai, hoàn thiện kết nối metro

Bên cạnh ngân sách Nhà nước và nguồn vốn xã hội hóa, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai được xác định là giải pháp bổ sung nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM Nguyễn Minh Nhựt cho rằng, chuẩn bị quỹ đất sạch dọc các tuyến vành đai, trục giao thông liên vùng và quanh nhà ga đường sắt đô thị sẽ tạo điều kiện triển khai mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Qua đó, Thành phố có thể khai thác giá trị gia tăng từ đất đai, tạo nguồn thu tái đầu tư hạ tầng.

Quá trình này phải gắn với quy hoạch đô thị và giao thông, bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần được thực hiện phù hợp, bảo đảm quyền lợi chính đáng và điều kiện ổn định cuộc sống của người dân tại các khu vực chịu tác động.

Trong bối cảnh Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, TPHCM có thêm cơ sở pháp lý để chủ động huy động nguồn lực phát triển hạ tầng đường bộ, đường sắt, công trình ngầm và logistics. Việc cụ thể hóa các cơ chế, chính sách cần gắn với yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực và bảo đảm tính đồng bộ trong triển khai.

Đối với giao thông công cộng, tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải là yêu cầu cấp thiết. Theo đại diện Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1, kể từ khi vận hành thương mại ngày 22/12/2024, tuyến metro số 1 đã phục vụ hơn 40 triệu lượt hành khách. Riêng 9 tháng năm 2026, tuyến phục vụ hơn 18 triệu lượt, tăng 17,5% so với cùng kỳ.

Thành phố cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kết nối nhà ga, tổ chức các điểm đón, trả khách thuận tiện và phát triển các phương thức di chuyển phù hợp cho chặng đầu, chặng cuối. Việc tích hợp vé giữa metro, xe buýt và các loại hình vận tải khác, kết hợp ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, sẽ góp phần rút ngắn thời gian chuyển tuyến, giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ hành khách.

Phó Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Trường Nhật Phượng khẳng định, HĐND Thành phố sẽ tiếp tục đồng hành cùng UBND Thành phố trong cụ thể hóa các cơ chế, chính sách, giám sát quá trình triển khai và kịp thời tháo gỡ khó khăn. Qua đó, góp phần huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực, từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thành phố.

Linh Văn