Thành phố thúc đẩy hệ sinh thái công nghiệp thế hệ mới

Ngày 26/10, tại TPHCM, Ngày Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation Day 2026) diễn ra với chủ đề "Kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới", mở đầu chuỗi hoạt động Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo mở SoiHub chủ trì, phối hợp với Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NACENTECH), Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TPHCM (HCMC C4IR) và các đơn vị tổ chức.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghệ nền tảng, công nghệ chiến lược gắn với nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và ứng dụng thực tiễn.

Nhà nước đã xây dựng các chính sách ưu đãi đối với những dự án đáp ứng điều kiện, nhất là dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Các chính sách tập trung vào ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất và hỗ trợ triển khai dự án. Vấn đề đặt ra là đưa chính sách vào thực tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận và triển khai các dự án cụ thể.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, trí tuệ nhân tạo và sản xuất thông minh cần trở thành động lực nâng cao năng suất, đổi mới mô hình tăng trưởng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần phát triển đồng bộ hạ tầng tính toán, dữ liệu, nền tảng dùng chung và nguồn nhân lực; đồng thời thúc đẩy ứng dụng AI trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc hình thành các trung tâm trí tuệ nhân tạo xuất sắc tại Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM có ý nghĩa quan trọng. Thành phố cần phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để cụ thể hóa định hướng phát triển.

Bên cạnh đó, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cần được nghiên cứu, mở rộng phù hợp để tạo không gian cho các công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới. TPHCM có thể chủ động đề xuất những ứng dụng đáp ứng nhu cầu phát triển, trong đó có hệ thống tự hành và sản xuất thông minh.

Phát biểu tại chương trình, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho rằng động lực tăng trưởng của Thành phố trong giai đoạn tới phải dựa trên đổi mới sáng tạo, gắn với phát triển kinh tế, công nghiệp và đô thị.

Hiện TPHCM có hơn 40 vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo và cơ sở ươm tạo công nghệ. Nhiều mô hình đang mở rộng hợp tác với các tập đoàn, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, tạo điều kiện kết nối hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thị trường.

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, Thành phố có thêm dư địa tổ chức lại không gian sản xuất, phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và những ngành công nghiệp mới. Các khu vực như Bắc Tân Uyên, Châu Đức được định hướng phát triển không gian công nghiệp quy mô lớn, gắn với hạ tầng năng lượng và các hệ thống kết nối.

Tuy nhiên, theo ông Trương Minh Huy Vũ, phát triển công nghiệp thế hệ mới không chỉ là câu chuyện quỹ đất và hạ tầng, mà quan trọng nhất là hệ sinh thái công nghiệp.

Hệ sinh thái này cần kết nối nguồn nhân lực, trường đại học, viện nghiên cứu, vườn ươm, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ chế chính sách. Trong đó, yêu cầu quan trọng là thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu trong trường đại học với thương mại hóa công nghệ, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh.

Trên cơ sở Nghị quyết 57 của Trung ương và các cơ chế phát triển Thành phố, TPHCM đang nghiên cứu tháo gỡ những điểm nghẽn, hoàn thiện chính sách hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng quan tâm xây dựng các công cụ tài chính, quỹ đầu tư để hỗ trợ ươm tạo ý tưởng, thử nghiệm công nghệ và phát triển mô hình mới, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội.

Ở góc độ triển khai, bà Bùi Thanh Hằng, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo mở SoiHub, cho biết đơn vị tập trung tiếp nhận bài toán thực tế từ doanh nghiệp và địa phương, kết nối chuyên gia, nhà khoa học, đối tác công nghệ để xây dựng giải pháp phù hợp.

Đến nay, SoiHub đã và đang kết nối, hợp tác và phát triển 50 công nghệ trong nước và quốc tế; tiếp nhận, giải quyết 15 đơn đặt hàng từ thị trường và thiết lập 20 thỏa thuận hợp tác chiến lược với các đối tác công nghệ trong khu vực và trên thế giới.

Các hoạt động hợp tác tập trung vào những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế tầm thấp, công nghiệp chế tạo và vật liệu mới.

Theo bà Bùi Thanh Hằng, Việt Nam không thể chỉ dừng lại ở thu hút đầu tư hay tiếp nhận công nghệ mà cần từng bước làm chủ công nghệ, phát triển năng lực sản xuất, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và vị thế của doanh nghiệp trong nước.

Linh Anh