TPHCM hướng tới đô thị kiểu mẫu về quản lý, tái chế và tái sử dụng chất thải xây dựng

Ngày 5/6, Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TPHCM (SACA) tổ chức Hội thảo "Triển khai Đề án tái chế chất thải rắn xây dựng TPHCM giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045".

Hội thảo nhằm triển khai chủ trương của UBND TPHCM về quản lý, tái chế chất thải xây dựng; đồng thời thúc đẩy hình thành hệ sinh thái tái chế theo mô hình kinh tế tuần hoàn, góp phần phát triển đô thị bền vững và nâng cao năng lực tự chủ nguồn vật liệu xây dựng.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch SACA, cho biết, mỗi ngày TPHCM phát sinh khối lượng lớn chất thải xây dựng. Nếu tiếp cận theo cách truyền thống, đây là gánh nặng đối với môi trường; tuy nhiên, dưới góc độ kinh tế tuần hoàn, đây là nguồn tài nguyên có giá trị đang chưa được khai thác hiệu quả.

Ông Đinh Hồng Kỳ nhấn mạnh, tinh thần cốt lõi của Đề án là chuyển đổi tư duy từ "xử lý chất thải" sang "tái tạo tài nguyên".

Tối thiểu 60% lượng chất thải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật được tái chế thành vật liệu xây dựng

Theo ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh và việc triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, cải tạo chung cư cũ và phát triển nhà ở, khối lượng chất thải rắn xây dựng trên địa bàn Thành phố ngày càng gia tăng.

Đây vừa là thách thức đối với công tác quản lý đô thị và bảo vệ môi trường, vừa là nguồn tài nguyên thứ cấp có giá trị nếu được thu gom, phân loại, tái chế và tái sử dụng hiệu quả.

Đề án tái chế chất thải rắn xây dựng đặt mục tiêu xây dựng TPHCM trở thành đô thị kiểu mẫu về quản lý, tái chế và tái sử dụng chất thải xây dựng; từng bước hình thành ngành công nghiệp vật liệu xây dựng tái chế, góp phần giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Đến năm 2030, Thành phố phấn đấu tối thiểu 70% chất thải xây dựng từ các công trình quy mô lớn, dự án giao thông và hạ tầng được thu gom, xử lý tại các cơ sở hợp pháp; tối thiểu 60% lượng chất thải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật được tái chế thành cốt liệu, vật liệu san lấp, nền đường, gạch không nung, bê tông và các cấu kiện hạ tầng.

Cùng với đó, TPHCM sẽ hình thành mạng lưới nhà máy tái chế, trạm trung chuyển, trung tâm kiểm định và trung tâm công nghệ; xây dựng hệ thống dữ liệu số quản lý toàn bộ vòng đời chất thải xây dựng; nghiên cứu cơ chế ưu tiên sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình sử dụng vốn nhà nước.

Khai thác nguồn tài nguyên từ chất thải xây dựng

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường đánh giá việc tái chế chất thải rắn có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của Thành phố.

Theo ông Bùi Xuân Cường, mỗi ngày TPHCM phát sinh khoảng 15.000 tấn chất thải rắn, trong đó có lượng lớn chất thải rắn xây dựng. Trong khi đó, Thành phố đang đối mặt với áp lực thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng truyền thống. Do đó, việc tái chế và tái sử dụng chất thải xây dựng cần được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm khai thác tài nguyên, bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ phát triển đô thị.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM đề nghị Đề án tập trung hoàn thiện quy hoạch hệ thống khu xử lý chất thải rắn gắn với các nhà máy tái chế vật liệu xây dựng; đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách thúc đẩy chất thải xây dựng trở thành nguồn nguyên liệu tái chế.

Bên cạnh đó, cần có các chính sách khuyến khích về tài chính đối với hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý và tiêu thụ sản phẩm tái chế; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý dòng chất thải từ khâu phát sinh đến tái chế, qua đó tạo động lực phát triển thị trường vật liệu xây dựng tái chế theo hướng bền vững.

Theo lãnh đạo TPHCM, việc hình thành thị trường vật liệu xây dựng tái chế không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tạo nguồn cung vật liệu bền vững, phục vụ quá trình phát triển đô thị trong giai đoạn tới.

Lê Anh