TPHCM kiến tạo hệ sinh thái, thu hút giữ chân nhân tài chất lượng cao

Trong 9 tháng năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký tại TPHCM đạt hơn 17,2 tỷ USD, vượt 56,6% mục tiêu thu hút 11 tỷ USD của cả năm.

Một số dự án có quy mô lớn gồm Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng vốn hơn 4,9 tỷ USD; Trung tâm dữ liệu AI Factory khoảng 2,1 tỷ USD và đề xuất tăng vốn khoảng 2,8 tỷ USD; Khu đô thị Đại học Quốc tế khoảng 1,4 tỷ USD cùng các dự án tại Khu phức hợp thông minh trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Dòng vốn vào các lĩnh vực cảng biển, logistics, hạ tầng số, chính quyền số, đô thị, giáo dục, nghiên cứu và dịch vụ chất lượng cao đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực tương ứng. Đây cũng là cơ sở để TPHCM tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng và môi trường sống, nâng cao khả năng thu hút và giữ chân nhân tài phục vụ các động lực tăng trưởng mới.

Gắn thu hút đầu tư với chiến lược nhân lực

Chia sẻ tại Tọa đàm "TPHCM – Kiến tạo nhân tài tinh hoa cho kỷ nguyên phát triển mới" ngày 30/9 do VTV Nam Bộ tổ chức, ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM, cho rằng cạnh tranh thu hút FDI hiện nay không chỉ dựa vào lao động giá rẻ hay ưu đãi thuế mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng thể chế, năng lực đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực, hạ tầng và sức mạnh của doanh nghiệp trong nước.

Vì vậy, TPHCM không chỉ chú trọng sàng lọc dự án mà cần hình thành hệ thống nhân lực đủ năng lực tiếp nhận và phát huy hiệu quả dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Một trong những nhóm nhiệm vụ trọng tâm được Thành phố xác định là gắn thu hút đầu tư với chiến lược nhân lực. Theo đó, TPHCM sẽ tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp để xác định nhu cầu nhân lực theo từng ngành, lĩnh vực và dự án.

Thành phố cũng hướng tới hình thành đầu mối hỗ trợ nhà đầu tư về nhân lực; cải thiện môi trường sống, làm việc cho nhân lực chất lượng cao; đồng thời hỗ trợ thủ tục cho chuyên gia nước ngoài trong phạm vi thẩm quyền, tạo thuận lợi về làm việc, cư trú và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu trên cơ sở pháp luật công khai, minh bạch.

Ông Tuấn cho rằng quá trình chuyển từ thu hút đầu tư về số lượng sang chất lượng có nền tảng từ các Nghị quyết của Bộ Chính trị, cơ chế, chính sách đặc thù dành cho TPHCM và việc sắp xếp lại không gian hành chính. Đây là những điều kiện quan trọng để Thành phố phát triển FDI chất lượng cao và hướng tới giai đoạn tăng trưởng hai con số.

Hệ sinh thái sống để giữ chân nhân tài

Theo ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, Thành phố đang hướng tới mô hình đô thị tích hợp "all-in-one", trong đó các điều kiện phục vụ nhân tài được xem xét một cách toàn diện.

Việc thu hút chuyên gia không chỉ liên quan đến nơi làm việc mà còn gắn với nhu cầu của gia đình họ, từ giáo dục, y tế đến các dịch vụ dành cho người cao tuổi. Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM cũng đang xây dựng Đề án Thích ứng với già hóa dân số, hướng tới nâng cao chất lượng sống của người dân và nhân lực quốc tế.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Angus Liew, Chủ tịch Gamuda Land Việt Nam, cho rằng ngoài điều kiện làm việc, nhân tài còn quan tâm đến cộng đồng sống, giao thông, giáo dục, y tế và các tiện ích đô thị. Mô hình "đô thị tích hợp" có thể tạo điều kiện để chuyên gia và gia đình ổn định cuộc sống, qua đó hỗ trợ thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh môi trường sống, thủ tục hành chính cũng được các diễn giả đặt ra như một yếu tố cần cải thiện trong thu hút nhân lực quốc tế. Các chuyên gia kiến nghị TPHCM tiếp tục số hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và công khai tiến độ, qua đó tạo thuận lợi hơn cho chuyên gia và lao động kỹ thuật cao khi làm việc tại Việt Nam.

Chuẩn bị nhân lực cho Trung tâm Tài chính quốc tế

Yêu cầu về nhân lực chất lượng cao càng rõ nét khi TPHCM triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế. Các lĩnh vực tài chính chuyên sâu, công nghệ tài chính và quản trị rủi ro toàn cầu đặt ra nhu cầu lớn về đội ngũ nhân sự có chuyên môn và khả năng làm việc theo các chuẩn mực quốc tế.

Cùng với các chính sách thu hút nhân tài quốc tế, theo các chuyên gia, nguồn nhân lực trong nước cũng cần được chuẩn bị từ sớm thông qua đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để người lao động tiếp cận thực tiễn và liên tục nâng cao năng lực.

Tại Hội nghị cấp cao Vương quốc Anh - Việt Nam về dịch vụ tài chính 2026 tổ chức tại TPHCM vào trung tuần tháng 9/2026, bà Susan Langley, Thị trưởng Trung tâm Tài chính London, nhấn mạnh nguồn nhân lực có kỹ năng, trình độ chuyên môn và tiêu chuẩn nghề nghiệp cao là một trong những yếu tố quan trọng đối với thành công của một trung tâm tài chính quốc tế.

Thời gian qua, Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) cũng thúc đẩy các chương trình đào tạo nhân lực nòng cốt cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM, góp phần chuẩn bị đội ngũ nhân sự đáp ứng yêu cầu phát triển các lĩnh vực tài chính chuyên sâu và dịch vụ tài chính quốc tế.

Để đáp ứng yêu cầu nhân lực cho giai đoạn phát triển mới, UBND TPHCM và Đại học Quốc gia TPHCM đã hợp tác giai đoạn 2026-2030, tập trung xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược phục vụ phát triển Thành phố.

Từ thu hút dòng vốn chất lượng cao đến phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế, yêu cầu về nhân lực đang ngày càng gắn chặt với các động lực tăng trưởng mới của TPHCM. Việc kết hợp giữa đào tạo nguồn nhân lực trong nước, thu hút chuyên gia quốc tế và hoàn thiện môi trường sống, làm việc sẽ tạo thêm điều kiện để Thành phố nâng cao khả năng tiếp nhận và phát huy hiệu quả các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Lê Anh