TPHCM phối hợp Đại học Công nghệ Texas chia sẻ dữ liệu phục vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, cho biết thời gian qua đơn vị đã tập trung nghiên cứu, đối chiếu nhiều nguồn tư liệu, bản đồ qua các thời kỳ và hình ảnh lưu trữ trong, ngoài nước. Đồng thời, Bộ Tư lệnh TPHCM kết nối với các chuyên gia nghiên cứu lịch sử, gặp gỡ các nhân chứng từng trực tiếp chứng kiến sự việc tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành trước đây, nay là Công viên Lê Thị Riêng.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, từ các tư liệu, hình ảnh mới được cung cấp cùng kết quả khảo sát thực địa và thông tin từ nhân chứng, Bộ Tư lệnh TPHCM bước đầu xác định một số khu vực có dấu hiệu liên quan đến vị trí chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Ông Trung cho biết nhiều nhân chứng hiện đã lớn tuổi, nguồn thông tin ngày càng mai một theo thời gian. Trong khi đó, nhiều khu vực từng là chiến trường hoặc nơi chôn cất đã thay đổi hiện trạng sau hàng chục năm phát triển đô thị. Vì vậy, việc tiếp cận thêm các nguồn tư liệu từ nước ngoài được xem là hướng đi quan trọng nhằm bổ sung những manh mối còn thiếu.

"Chúng tôi mong muốn các đối tác tiếp tục hỗ trợ truy xuất, chia sẻ những nguồn tư liệu có liên quan, đặc biệt là hồ sơ quân sự, tài liệu lưu trữ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, thông tin từ các cựu binh Mỹ, Australia và các nhân chứng từng tham gia hoặc chứng kiến sự việc. Càng có nhiều thông tin được đối chiếu từ nhiều nguồn khác nhau thì khả năng xác minh, khoanh vùng và tổ chức tìm kiếm sẽ càng hiệu quả hơn", Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh.

Từ phía đối tác quốc tế, ông Stephen Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson (VNCA) thuộc Đại học Công nghệ Texas, cho biết đơn vị hiện lưu trữ khối lượng lớn tài liệu, hình ảnh và hồ sơ liên quan đến chiến tranh Việt Nam. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ xác minh thông tin về các trận đánh, khu vực đóng quân, địa điểm chôn cất và các dấu tích còn lại sau chiến tranh.

Theo ông Stephen Maxner, việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn là hoạt động nhân văn sâu sắc. Sự phối hợp giữa các cơ quan của Việt Nam với các trung tâm lưu trữ, trường đại học và tổ chức nghiên cứu quốc tế sẽ giúp khai thác hiệu quả hơn các nguồn tư liệu đang được lưu giữ tại nhiều nơi trên thế giới.

"Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và kết nối các nguồn dữ liệu liên quan. Khi các tư liệu từ nhiều phía được tập hợp, đối chiếu và xác minh, khả năng tìm ra những manh mối mới sẽ cao hơn, góp phần hỗ trợ công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ của Việt Nam", ông Stephen Maxner cho biết.

Ông Alex Thai Dinh Vo, nhà sử học và Trợ lý Giáo sư nghiên cứu tại Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson (VNCA) thuộc Đại học Công nghệ Texas, cho biết các nguồn tư liệu không chỉ gồm báo cáo quân sự mà còn có thư từ, nhật ký, ghi chép chiến trường, báo cáo tác chiến và nhiều tài liệu được lưu giữ sau chiến tranh. Nhiều hồ sơ ghi nhận khá chi tiết về các trận đánh, vị trí tác chiến hoặc địa điểm chôn cất sau giao tranh. Sau khi xác minh với các cựu binh Mỹ và những người liên quan, các thông tin sẽ được chuyển giao cho phía Việt Nam để tiếp tục kiểm chứng và phục vụ quá trình tìm kiếm.

Kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng, thành viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, cho rằng việc kết nối các nguồn tư liệu quốc tế đang mở ra thêm nhiều cơ hội cho công tác tìm kiếm liệt sĩ.

Theo ông Thắng, bên cạnh hồ sơ quân sự, nhiều tài liệu chiến trường, thư từ, bản ghi chép và kỷ vật được lưu giữ qua nhiều năm có thể trở thành những mắt xích quan trọng giúp xác định vị trí chôn cất hoặc phục dựng diễn biến các trận đánh. Việc tổng hợp, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau sẽ góp phần nâng cao độ chính xác trong quá trình khảo sát thực địa và xác minh manh mối.

Tại buổi làm việc, các bên thống nhất tiếp tục duy trì trao đổi thông tin, xây dựng cơ chế phối hợp lâu dài và tổ chức hội thảo chuyên đề về tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, dự kiến vào đầu tháng 7/2026. Các hoạt động này được kỳ vọng góp phần kết nối các nhà nghiên cứu, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và cơ quan chức năng của hai nước, qua đó bổ sung thêm dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Tâm Anh