TPHCM thúc đẩy các giải pháp nâng cao chất lượng không khí

Theo Kế hoạch, giai đoạn 2026–2030, toàn bộ phương tiện tham gia giao thông (bao gồm xe ô tô, xe mô tô, xe gắn máy) tại TPHCM được quản lý, kiểm soát về khí thải theo lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông đường bộ.

Phấn đấu đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông công cộng sẽ sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện với môi trường. Thành phố cũng sẽ ban hành và triển khai các chính sách khuyến khích, hỗ trợ phương tiện vận tải hàng hóa, hành khách (bao gồm cả xe công nghệ) chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch.

Trong giai đoạn 2026–2030, Thành phố đặt mục tiêu 100% các công trường xây dựng được quản lý chặt chẽ với các biện pháp bảo vệ môi trường như: Che chắn, rửa xe tại công trường được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm đúng quy định; các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng được lắp đặt thiết bị định vị và theo dõi; tăng cường mạng lưới giám sát dựa vào cộng đồng; 100% chất thải phát sinh từ hoạt động xây dựng được quản lý chặt chẽ theo quy định.

Kiểm soát ô nhiễm – khuyến khích chuyển đổi xanh

Để thực hiện Kế hoạch trên, Thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp các sở, ngành và đơn vị liên quan triển khai: Thiết lập và thực hiện "vùng phát thải thấp" (LEZ), tiến tới hạn chế phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải; quy hoạch và điều tiết các tuyến đường chuyên dụng cho xe trọng tải lớn, xe chở vật liệu xây dựng; tổ chức điều tiết giao thông tại các khu vực cấp phường vào giờ cao điểm nhằm giảm ùn tắc và phát thải.

Thành phố cũng nghiên cứu thí điểm việc lắp đặt thiết bị định vị và theo dõi phát thải đối với các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng trong quá trình hoạt động.

Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sẽ được triển khai, khuyến khích người dân thay thế xe máy cũ bằng phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Học sinh, sinh viên dự kiến được miễn, giảm chi phí khi sử dụng giao thông công cộng; hệ thống xe đạp công cộng tiếp tục được mở rộng theo hướng xã hội hóa.

Không chỉ tập trung vào giao thông, Kế hoạch còn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt các nguồn phát thải lớn từ hoạt động công nghiệp và xây dựng; tăng cường vệ sinh môi trường đô thị, xử lý bụi trên các tuyến đường; đồng thời phát triển hệ thống cây xanh nhằm cải thiện chất lượng không khí.

Giai đoạn 2026–2030, TPHCM phấn đấu duy trì từ 75–80% số ngày trong năm có chất lượng không khí đạt mức trung bình trở lên, đồng thời giảm dần nồng độ bụi mịn PM2.5 qua từng năm. Tầm nhìn đến năm 2045, chất lượng không khí của thành phố được duy trì ở mức trung bình đến tốt, với chỉ số AQI dưới 100.

Xu hướng giao thông xanh được đẩy mạnh

Thực tế cho thấy, hiện nay xu hướng giao thông xanh đang được đẩy mạnh trên địa bàn TPHCM. Nhiều đơn vị vận tải đã đưa vào khai thác xe buýt điện, góp phần đa dạng lựa chọn đi lại cho người dân và thúc đẩy quá trình xanh hóa giao thông công cộng.

Theo Sở Xây dựng Thành phố, hiện có 179 tuyến xe buýt đang hoạt động với 2.112 phương tiện, trong đó xe buýt điện chiếm khoảng 62%. Trong giai đoạn 2026–2030, thành phố dự kiến tiếp tục chuyển đổi các xe buýt chạy dầu và CNG sang xe điện, qua đó đẩy nhanh quá trình "xanh hóa" toàn hệ thống vận tải hành khách công cộng.

Cùng với đó, hệ thống hạ tầng phục vụ xe buýt như bến bãi, trạm trung chuyển, nhà chờ tiếp tục được rà soát, nâng cấp theo hướng hiện đại, đặc biệt tại các khu vực kết nối metro và nơi có nhu cầu đi lại cao.

Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM nhiệm kỳ 2025–2030, diễn ra mới đây, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang cho biết Thành phố dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm để miễn phí xe buýt, nhằm khuyến khích người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng. Thành phố giao Sở Xây dựng tham mưu, tính toán phương án triển khai.

Theo các chuyên gia đô thị, xu hướng người dân hạn chế sử dụng xe cá nhân, chuyển sang phương tiện công cộng được đánh giá là tín hiệu tích cực, tạo điều kiện để ngành giao thông tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới xây dựng hệ thống giao thông đô thị xanh, bền vững trong thời gian tới.

Linh Anh