TPHCM thúc đẩy phát triển Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế

Ngày 21/5, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) phối hợp với Tập đoàn Gemadept và Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM tổ chức diễn đàn phát động Sáng kiến Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC), hướng tới mục tiêu nội địa hóa dòng vốn và dịch vụ tài chính hàng hải.

Phát triển mạnh dịch vụ tài chính hàng hải tại TPHCM

Theo các chuyên gia, mỗi năm Việt Nam thất thoát khoảng 6-8 tỷ USD lợi tức từ các dịch vụ hàng hải có giá trị gia tăng cao như tài trợ thương mại, tài trợ tàu biển, bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải.

Sự ra đời của Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC) được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của VIFC-HCMC. Mô hình này được kỳ vọng giúp nội địa hóa dòng vốn và dịch vụ tài chính hàng hải, đồng thời đặt nền móng để TPHCM vươn lên nhóm trung tâm hàng hải hàng đầu khu vực.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh: "Đây không chỉ là sự kiện chuyên môn về hàng hải và tài chính mà còn đánh dấu bước khởi đầu cho Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC), một trong những trụ cột của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM".

Theo ông Nguyễn Công Vinh, TPHCM đang định hướng phát triển mô hình "từ cảng biển đến tài chính", kết nối trực tiếp hoạt động logistics, xuất nhập khẩu với các dịch vụ tài chính hiện đại nhằm gia tăng giá trị giữ lại trong nước, thay vì chỉ đóng vai trò trung chuyển hàng hóa.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, TPHCM sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù cho tài chính hàng hải nhằm thu hút các định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, hãng bảo hiểm và ngân hàng tham gia hệ sinh thái.

Đồng thời, Thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng blockchain và dữ liệu lớn vào thanh toán xuyên biên giới, bảo hiểm hàng hải và quản trị chuỗi logistics nhằm giảm chi phí giao dịch, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao tính minh bạch."

Mô hình IMFC được tham khảo từ các trung tâm lớn như Singapore, song có điểm khác biệt cốt lõi là ứng dụng mạnh công nghệ số nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao tính minh bạch.

Sàn giao dịch tài chính hàng hải sẽ tập trung vào ba nhóm hoạt động chính gồm: thanh toán xuất nhập khẩu và tài chính số xuyên biên giới; bảo hiểm hàng hải và các giải pháp hỗ trợ logistics quốc tế; phát triển các nền tảng tài chính số nhằm đưa dòng tiền giao dịch quay trở lại Việt Nam, qua đó nâng cao vị thế của TPHCM trên bản đồ hàng hải khu vực.

Lộ trình ba giai đoạn và công nghệ lõi blockchain

Tại diễn đàn, ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Gemadept, thành viên chiến lược dẫn dắt IMFC, đã trình bày kế hoạch hành động theo lộ trình ba giai đoạn.

Giai đoạn đầu, trong 1-2 năm, tập trung xây dựng nền tảng cứng và nền tảng mềm thông qua cơ chế sandbox và trung tâm dịch vụ một cửa.

Giai đoạn tiếp theo, trong 2-3 năm, tập trung mở rộng hệ sinh thái, số hóa quy trình và phát triển quỹ đầu tư hàng hải công - tư.

Giai đoạn ba, sau năm thứ ba, tập trung nâng tầm quốc tế thông qua vận hành cơ quan trọng tài hàng hải khu vực và sàn giao dịch phái sinh.

Định hướng dài hạn của Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế là phục vụ quy mô lưu chuyển trên 25 triệu TEU và thu hút thêm từ 10-15 tỷ USD vốn đầu tư mới mỗi năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, VIFC-HCMC và Gemadept đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, đồng thời công bố hai nền tảng công nghệ lõi đầu tiên gồm Hệ thống thông tin cộng đồng hàng hải (MCS) và sàn giao dịch hàng hải ứng dụng blockchain.

Trong đó, hệ thống MCS cho phép chia sẻ dữ liệu thời gian thực giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và tổ chức tài chính; nền tảng blockchain hỗ trợ số hóa chứng từ thương mại, tự động hóa giao dịch bằng hợp đồng thông minh và rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC đánh giá, nếu các cụm cảng nước sâu tại TPHCM đóng vai trò trung chuyển hàng hóa thì VIFC-HCMC sẽ đảm nhận sứ mệnh trở thành "cảng trung chuyển" dòng vốn cho toàn bộ nền kinh tế biển.

Các chuyên gia cho rằng TPHCM cần đẩy mạnh đầu tư hạ tầng dữ liệu dùng chung, kết nối doanh nghiệp logistics, ngân hàng, hãng tàu và cơ quan quản lý nhằm rút ngắn quy trình giao dịch, giảm chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh

Lê Anh