Tăng cường giải pháp bảo đảm an toàn thực phẩm

Siết chặt hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm

Theo kế hoạch, TPHCM sẽ phối hợp với các bộ, ngành trong quá trình xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng, nhất là tại các nhóm có nguy cơ cao như bếp ăn tập thể, chợ đầu mối, chợ truyền thống, cơ sở giết mổ, chế biến thực phẩm, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố và các hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ.

Cùng với công tác truyền thông, Thành phố sẽ tăng cường hậu kiểm theo chuyên đề và kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm; tập trung xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, thực phẩm không rõ nguồn gốc, vi phạm về quảng cáo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử và trong lĩnh vực thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

TPHCM cũng tiếp tục triển khai các chương trình phát triển chuỗi thực phẩm an toàn, truy xuất nguồn gốc thịt heo, thịt gia cầm, trứng gia cầm; phát triển vùng sản xuất rau an toàn và ứng dụng công nghệ thông tin trong truy xuất nguồn gốc, kết nối với hệ thống quốc gia.

Chuyển đổi số tại 3 chợ đầu mối

Mỗi đêm, ba chợ đầu mối Thủ Đức, Bình Điền và Hóc Môn tiếp nhận từ 7.000-8.500 tấn hàng hóa, cung ứng khoảng 70% lượng lương thực, thực phẩm cho thị trường TPHCM. Đây là khu vực trọng điểm được Thành phố ưu tiên kiểm soát nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm ngay từ khâu lưu thông.

Theo kế hoạch, toàn bộ thực phẩm đưa vào chợ phải có đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc và bảo đảm khả năng truy xuất theo quy định. Ban quản lý chợ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, lưu trữ hồ sơ an toàn thực phẩm, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng hàng hóa.

Đáng chú ý, TPHCM sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý chợ đầu mối thông qua số hóa hồ sơ nguồn gốc sản phẩm và cơ sở dữ liệu thương nhân. Hệ thống dữ liệu sẽ cập nhật đầy đủ thông tin về sản phẩm, nơi cung cấp, mã số vùng trồng hoặc vùng nuôi, chứng nhận chất lượng, thời gian nhập hàng, đơn vị vận chuyển và kết quả kiểm tra, tạo cơ sở truy xuất nhanh khi phát sinh sự cố.

Trong năm 2026, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường lấy mẫu giám sát đối với rau, củ, quả, thịt, thủy sản và nhiều nhóm thực phẩm khác để kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, chất cấm, vi sinh vật và các hóa chất độc hại. Những lô hàng không bảo đảm an toàn sẽ được cảnh báo, truy xuất nguồn gốc và xử lý kịp thời.

Mở rộng "Tick xanh trách nhiệm"

Song song với tăng cường quản lý, TPHCM tiếp tục mở rộng Chương trình "Tick xanh trách nhiệm" nhằm nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng và tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM cho biết, đến tháng 6/2026, chương trình đã thu hút 12 tập đoàn bán lẻ với mạng lưới 10.091 siêu thị, cửa hàng trên cả nước tham gia; hình thành hệ sinh thái hơn 450 nhà sản xuất với 5.594 sản phẩm đạt tiêu chí "Tick xanh trách nhiệm", chủ yếu là các mặt hàng thực phẩm tươi sống có nguy cơ cao về mất an toàn thực phẩm.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, điểm nổi bật của chương trình là cơ chế giám sát lẫn nhau giữa nhà sản xuất, nhà cung cấp và hệ thống phân phối, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nâng cao chất lượng, tăng cường truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm. Toàn bộ thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm và hồ sơ chất lượng được quản lý trên hệ thống dữ liệu điện tử; sản phẩm được gắn mã QR để người tiêu dùng dễ dàng tra cứu, kiểm tra thông tin và phản hồi khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Cùng với việc đẩy mạnh triển khai tại các hệ thống bán lẻ hiện đại, chương trình cũng đang từng bước được mở rộng sang lĩnh vực giáo dục.

Sau khi được triển khai tại phường Tân Mỹ, mô hình "Tick xanh trách nhiệm" tiếp tục được nhân rộng đến phường Bình Đông trong các bếp ăn trường học (tại 14 trường công lập trên địa bàn sau thời gian thí điểm ở 4 trường mầm non).

Theo bà Vũ Yến Oanh, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Đông, nhãn "Tick xanh trách nhiệm" không chỉ là sự ghi nhận đối với đơn vị cung ứng thực phẩm mà còn thể hiện cam kết của chính quyền địa phương và nhà trường trong việc bảo đảm chất lượng từng bữa ăn cho học sinh.

Thực tế triển khai cho thấy mô hình không chỉ giúp kiểm soát nguồn gốc thực phẩm mà còn tăng tính công khai, minh bạch, tạo sự kết nối giữa nhà trường và phụ huynh thông qua việc công khai thông tin về bữa ăn hằng ngày.

Sở Công Thương TPHCM cho biết, thời gian tới, chương trình sẽ tiếp tục được mở rộng đến chợ truyền thống, sàn thương mại điện tử, trường học, bệnh viện, bếp ăn tập thể, khu công nghiệp và chuỗi dịch vụ ăn uống; đồng thời kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc của Thành phố, Sàn giao dịch thịt heo và mô hình "Suất ăn Tick xanh trách nhiệm".

Cùng với đó, TPHCM sẽ đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và cảnh báo rủi ro; mở rộng liên kết với các địa phương để hình thành chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn từ vùng nguyên liệu đến thị trường tiêu thụ.

Việc đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, tăng cường hậu kiểm đến chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và mở rộng Chương trình "Tick xanh trách nhiệm" được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng hệ sinh thái thực phẩm an toàn, minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ sức khỏe người dân.

Lê Anh